Ülkemizde KOBİ düzeyinde sanayileşme, ithal ikamesi yıllarında kurulan otomotiv ve beyaz eşya sanayilerinin yan sanayii olarak başladı. Ana firma yapmak istemediği işleri yan sanayiye bırakır, dış rekabet olmadığı için de hem ana sanayi hem de yan sanayi iyi para kazanırdı. Gümrük duvarlarının açılmasıyla önce ana sanayimiz sonra da yan sanayimiz büyük bir şok yaşadı. Bazı firmalar kapandı, bazıları el değiştirdi. Fiyat rekabeti başlayınca maliyetler ve kalite önemli olmaya başladı. kar edemeyen ana sanayi haksız bir şekilde yan sanayiye yüklenmeye başladı. Karını kontrol etmeye, fiyat dikte etmeye başladı. Bu aslında karşılıklı anlaşma ile olan bir işbilriği değil, yan sanayinin bağımlılığının ana firmalar tarafından suistimali idi. Bunun sonu iki tarafında kaybettiği bir yöne doğru gitti. Ülkemiz sanayileşme sürecinde bundan çok şey kaybetti. ben bu hikayeleri hep birinci ağızdan dinledim.
Oysa bu ilişkinin dengeli olması gerekir. Yan sanayi de bağımlı olmayı bırakıp, kendi ürünlerini ve teknolojisini geliştirmelidir. Sadece şu anda ana sanayii olan firmanın dışında diğer firmalara da mal satabilecek teknoloji ve pazarlama yatırımları yapmalıdır. Bunun en güzel örneğini Toyota vermiştir. Japonya'da yan sanayii ile birlikte kurduğu Toyota City'de tüm dünyaya otomıobil üreten Toyota herkesin birlikte kazandığı bir modeli oluşturmuştur. Yalın üretim adı verilen bu model de stok maliyetleri tüm değer zinciri içindeki işbiliği ile mininuma indirgenmektedir. Böylece Toyota dünya'nın en karlı otomotiv şirketi olmuştur. General Motors'un iflasının konuşulduğu bugünlerde bu başarının ve bu yönetim modelinin önemi daha da iyi anlaşılmaktadır.Ülkemizde de bazı firmaların yalın üretime geçtiklerini görüyoruz. Bazılarıyla görüşme şansım oldu. Dostlar alışverişte görsün. Güya JUST-İN TİME (JIT) tedarik yapıyorlar. Tüm stoklar yan sanayinin ve tedarikçinin sırtında. Yükü eşit paylaşmadan, birlik olmadan nasıl Dünya devleriyle rekabet edeceksiniz ? Hep beraber kazanmayı kabul edemedikçe güçlü olamayız ve beklediğimiz sanayi sıçramasını yapamayız. Bu konular bugüne kadar hiç bu şekilde basında gündeme gelmedi. İşte ben burada gündeme getiriyorum ve tartışmaya açıyorum. Buyrun bakalım.